„Muszę się zastanowić.” „To jednak za drogo.” To zdania, które pojawiają się w rozmowach o droższej usłudze lub produkcie. Większość sprzedawców reaguje na nie w jeden z dwóch sposobów. Pierwsi mówią „oczywiście, proszę dać znać” i klient już nigdy nie wraca. Drudzy zaczynają naciskać, przekonywać i bronić oferty, co zwykle też nie działa.
Krótko: zanim odpowiesz, potwierdź, że usłyszałeś klienta, pogłęb jednym pytaniem („co dokładnie ma pan na myśli?”) i dopiero wtedy poprowadź rozmowę dalej. To mój schemat 3P. Pomaga poznać prawdziwy powód obiekcji i poprowadzić rozmowę bez wciskania usługi i bez wycofywania się. Poniżej opisuję go na konkretnych sytuacjach.
Obiekcja nie zawsze znaczy „nie”
Kiedy ktoś mówi, że to za drogo, nie musi to oznaczać, że nie chce kupić. Często po prostu nie rozumie, co jest w ofercie. Czasem ma wątpliwość, czy wartość odpowiada cenie. Czasem nie powiedział prawdziwego problemu, a my go nie zapytaliśmy.
Typowy błąd wygląda tak: klient mówi „brzmi fajnie, ale jest za drogo”, a sprzedawca odpowiada „mamy świetną jakość i 15 lat na rynku, dlaczego pan nie chce kupić?”. Nie wiemy jeszcze, z czym klient porównuje cenę, a już ładujemy argumenty.
Schemat 3P: potwierdź, pogłęb, poprowadź
1. Potwierdź. Pokaż, że usłyszałeś. „Rozumiem, że kwota jest wyższa, niż pan zakładał.” 2. Pogłęb. Zapytaj, co klient miał na myśli. Jedno konkretne pytanie, a nie kilka naraz. 3. Poprowadź. Dopiero teraz odpowiadasz albo zadajesz kolejne pytanie, już wiedząc, o co chodzi.
Większość błędów sprzedażowych bierze się z pominięcia kroku drugiego. Dużo osób słyszy „to jeszcze nie ten moment”, odpowiada „rozumiem” i na tym kończy. A warto zapytać: kiedy będzie odpowiedni moment, albo co musiałoby się stać, żeby zdecydował się pan teraz.
Jak odpowiedzieć na „za drogo”, „muszę się zastanowić” i inne obiekcje
„Za drogo”
Potwierdzasz: „Rozumiem, kwota jest wyższa niż pan zakładał.” Pogłębiasz: z czym klient porównuje cenę. Jeśli porównuje z konkurencją, przechodzicie przez zakres obu ofert, bo tańsza oferta może po prostu obejmować mniej. Jeśli problemem jest budżet, ustalasz priorytety. W branży remontowej klient może chcieć zrealizować tylko kuchnię albo łazienkę, a z reszty zrezygnować. Możliwe też, że po prostu przestrzeliliśmy z budżetem. Wtedy proponujesz mniejszy wariant albo uczciwie nie przekonujesz nikogo na siłę. Nie broń ceny, dopóki nie wiesz, co klient kwestionuje.
„Muszę się zastanowić”
Potwierdzasz: „Rozumiem, że nie chce pan decydować zbyt szybko.” Pogłębiasz: co dokładnie chce pan jeszcze przemyśleć, która część decyzji budzi największą wątpliwość: zakres, termin, cena, zaufanie, a może coś innego? Potem proponujesz: gdybyśmy wyjaśnili tę jedną kwestię, czy byłby pan gotów zdecydować dzisiaj?
Moim zdaniem „muszę się zastanowić” rzadko jest prawdziwym powodem. Najczęściej to sposób na zakończenie niewygodnej rozmowy bez powiedzenia wprost, co klienta blokuje. Czasem rzeczywiście oznacza „zostańmy przyjaciółmi”, ale zanim się z tym pogodzisz, warto zadać pytanie.
„Muszę porozmawiać z żoną, wspólnikiem”
Najpierw ustal wcześniej, kto podejmuje decyzję, i rozmawiaj z tą osobą. Zdarza się, że dzwoni jedna osoba, a decyduje druga, na przykład żona albo wspólnik. Wtedy trzeba jak najszybciej skontaktować się z osobą decyzyjną, a rozmowa może być we trójkę albo tylko z nią.
Mój sposób to krótka wspólna rozmowa. Klient nie musi przekazywać całej oferty z pamięci, a pamięć bywa zawodna: pierwsza osoba przekaże szczątki, wspólnik uzna, że oferta jest słaba, a my nie mamy szansy odpowiedzieć. Dlatego od razu włączamy drugą osobę w proces.
„Proszę wysłać ofertę na maila”
Mogę ją przygotować, ale pogłębiam: co musi się w niej znaleźć, żeby warto było rozmawiać dalej, albo co będzie najważniejsze przy porównywaniu wykonawców. Dobrze działa to razem z ofertą, która jest sprawdzona przed sprzedażą (opisuję to w artykule Dlaczego oferta powinna być sprawdzona przed uruchomieniem reklam). Potem proponuję termin spotkania, na którym omówimy ofertę. To robi dwie rzeczy. Po pierwsze, filtruje klientów: jeśli ktoś jest naprawdę zainteresowany, umówi się. Po drugie, klient rzadko rozumie ofertę w PDF-ie tak, jak ją rozumiesz Ty, bo to Twoja branża, a nie jego. Nie wysyłam uniwersalnego PDF-a bez rozmowy. Dotyczy to droższych usług i produktów, gdzie i tak potrzebna jest rozmowa, na przykład mebli na wymiar. Przy małych zakupach sprawa wygląda inaczej.
„Nie mam teraz czasu”
Pogłębiam: czy brakuje czasu na rozmowę, czy na realizację projektu. To dwie różne sprawy. Jeśli na rozmowę, umawiam konkretną godzinę i wysyłam potwierdzenie SMS-em oraz zaproszenie w Kalendarzu Google, bo kalendarz wysyła powiadomienia. Jeśli klient ma za dużo pracy, pytam, kiedy temat stanie się realny, i umawiam się na kontakt w tym terminie. Jeśli ktoś nie ma czasu ani możliwości na kolejny projekt, nie ma sensu go ciągnąć. Będzie traktował go po macoszemu, a to strata czasu dla obu stron.
6 błędów, przez które właściciele źle odpowiadają na obiekcje
1. Natychmiastowa odpowiedź. Klient mówi „za drogo”, a sprzedawca od razu wyciąga jakość i gwarancję. Nie wiemy jeszcze, co „za drogo” znaczy. 2. Wchodzenie w spór. Kłótnia o to, czyja cena jest lepsza. Wygranie argumentu nie jest wygraniem sprzedaży. 3. Kilka pytań naraz. „Dlaczego pan tak uważa, z czym pan porównuje, jaki ma pan budżet?” To przesłuchanie. Pogłębienie to jedno pytanie, potem odpowiedź, potem następne. 4. Fałszywe komplementy. „To świetne pytanie!” brzmi jak tania technika sprzedażowa. Lepiej: „To rozsądna wątpliwość. Co dokładnie chce pan sprawdzić?” 5. Założenie, że każda obiekcja to wymówka. Czasem klient nie ma budżetu, nie jest osobą decydującą albo dostał lepszą ofertę. Dobry sprzedawca pomaga właściwej osobie podjąć dobrą decyzję. 6. Domykanie klienta, który nie pasuje. Naciskanie na kogoś, kto nie ma warunków, żeby osiągnąć rezultat, jest próbą przerzucenia własnego problemu na klienta.
5 zasad stosowania 3P
- Najpierw słuchaj.
- Zadawaj jedno pytanie na raz.
- Nie dyskutuj i nie kłóć się.
- Nie udawaj.
- Umiej zakończyć rozmowę.
Najlepsza odpowiedź na obiekcję często nie jest odpowiedzią, tylko kolejnym dobrym pytaniem.
Najczęstsze pytania
Czy „za drogo” zawsze oznacza problem z ceną?
Nie. Czasem chodzi o to, że klient nie rozumie, co dostaje, albo porównuje Twoją ofertę z czymś, co obejmuje mniej. Dlatego najpierw pytam, z czym klient porównuje.
Co zrobić, gdy klient mówi „muszę się zastanowić”?
Potwierdź, że rozumiesz, i zapytaj, co dokładnie chce przemyśleć. Potem zapytaj, czy po wyjaśnieniu tej jednej kwestii byłby gotów zdecydować.
Czy nie lepiej po prostu wysłać ofertę mailem?
Przy droższych usługach i produktach zwykle nie. Spotkanie albo rozmowa pozwalają zrozumieć, co jest dla klienta ważne, i odfiltrować osoby, które nie są zdecydowane.
Czy każdego klienta warto „domykać”?
Nie. Jeśli klient nie pasuje do Twojej firmy albo nie ma warunków, żeby osiągnąć rezultat, dalsze naciskanie nie jest sprzedażą.
Sprzedaż zaczyna się przed rozmową
Jeśli masz zapytania, wysyłasz oferty, umawiasz rozmowy, a za mało z nich kończy się sprzedażą, sprawdź też to, co dzieje się przed rozmową. Więcej o tym piszę w artykułach Dlaczego oferta powinna być sprawdzona przed uruchomieniem reklam oraz Co dzieje się z leadem po reklamie. O tym, jak zdobywać opłacalne zlecenia, piszę w tekście Jak zdobywać bardziej opłacalne zlecenia w Norwegii.
Na bezpłatnej konsultacji sprawdzam reklamy, pierwszą rozmowę, ofertę i sposób, w jaki domykasz rozmowy sprzedażowe.